Manderlay

Van alle hedendaagse filmmakers is Lars von Trier waarschijnlijk wel degene die het meest de grenzen van het medium opzoekt. Manderlay was het tweede deel van zijn trilogie over Amerika en behandelt de thema's van vrijheid en racisme. De statement lijkt samen te vatten als volgt: vrijheid kun je niet opdringen aan mensen. Dit kun je zien als een kritiek op de politiek van Bush maar het gaat verder dan dat.

Echt goed is de film niet. Er zitten scènes in die overduidelijk in verschillende takes zijn opgenomen en het duurt een tijdje voor de film een toon vindt die een beetje geloofwaardig overkomt. Ook de acteurs hadden beter werk kunnen leveren, al schijnt Lars von Trier geen gemakkelijke mens te zijn om mee samen te werken.

Wel interessant is de thematiek. De Deen geeft kritiek op Amerika, terwijl hij zelf zegt dat hij van buitenstaanders nooit zou kunnen verdragen dat ze hem vertellen hoe hij hoort te leven. Hij beschuldigt Amerika in een film van iets waar hij zelf mee bezig is net door de film te maken. Heel paradoxaal. Veel recensenten in Amerika sabelen hem alleen al daarom neer. Het feit dat hij nog geen voet in Amerika heeft gezet helpt niet echt. Een moderne Joseph Beuys als het ware.

Een uiterst controversieel punt wordt verwoord in de laatste zin van de verteller van het verhaal. Als de zwarten uiteindelijk hun slavernij boven de vrijheid verkiezen en zich tegen hun redster keren besluit hij de film met:

Amerika kende veel facetten zonder twijfel. Maar dat het niet klaar was om kleurlingen te accepteren? Dat kon je niet zeggen. Amerika had, misschien discreet, zijn hand uitgestoken, maar als iemand een helpende hand weigert te zien kan de schuld daarvoor enkel bij hemzelf liggen.

Dat kan gelezen worden als een kritiek op kleurlingen om zich te veel te settelen in de positie van onderdrukte. Wat zou Lars von Trier van Obama vinden? Is Lars klaar voor een zwarte president?

Vrijheid is in ieder geval lastiger om te dragen dan men op het eerste zicht zou denken, daar ben ik van overtuigd. Met vrijheid komt de verantwoordelijkheid voor je eigen daden en het onvermogen om de schuld van dingen die verkeerd gaan in iemand anders schoenen te schuiven. De vrijheid die von Trier heeft in zijn films om een verhaal te vertellen beperkt hij zelf graag door regeltjes in te voeren .

Allemaal razend interessant om over na te denken. Op het internet vind je dan ook goede artikels over de film die verder gaan dan de doorsnee recensie. Dat is dan ook waar het Lars von Trier om te doen is: discussie veroorzaken.

Geslaagd met verve, ondanks de film.